Alfine Low Gearing


Winter project: Double Chain ring for Alfine

Είναι αυτές οι μέρες του χειμώνα, οι μουντές, που βρέχει, έχει υγρασία, είναι και τα καλοριφέρ κλειστά και δεν έχω πολλά να κάνω, εκτός από υπομονή και σχέδια για τη χρονιά που έρχεται. Φυσικά έχω ένα μπουκάλι κόκκινο κρασί για να ζεσταίνομαι (στοιχίζει λιγότερο από το πετρέλαιο ούτως ή άλλως) και τη Molly δίπλα να λέμε καμιά κουβέντα. Κι εκεί που τα λέγαμε, της πρότεινα να δούμε λίγο διαφορετικά τη σχέση μας και τις “σχέσεις” μας, καλύτερα και πιο ελευθεριακά και να αναθεωρήσουμε μερικά πράγματα (έχοντας στο νου τα περσινά της Ζήρειας όπου φέτος θα πάμε προετοιμασμένοι!).

Εκείνη χάρηκε που με είδε να βλέπω τα πράγματα σοβαρά (νομίζω πως δεν μου έχει και τόση εκτίμηση τελευταία μετά από τα balloon που της φόρεσα για το χειμώνα) και μου ψιθύρισε με ένοχο και αμαρτωλό ύφος: “Μ’ αρέσει εκείνος ο γαλανομάτης ο Γερμανός, ο φον Ρόλοφ”(!!!).

Να τα ξεχάσεις αυτά που ξέρεις!”, της είπα απότομα, βήχοντας και φτύνοντας τη τελευταία γουλιά, λερώνοντας το τζην και βρίζοντας που πρέπει να ξαναβάλω πλυντήριο και να περιμένω να στεγνώσουν τα ρούχα το Μάρτη που θα κόψει η υγρασία.

Τότε να μου φέρεις τον κύριο Γουίρλυ που ‘μαστε από την ίδια Ινδιάνικη φυλή των Surly και καταλαβαινόμαστε!”. “Ρε συ, χαλάρωσε λίγο, μια αλλαγούλα είπαμε να κάνουμε, έτσι, για το καλό, για τη καινούργια χρονιά, κάτι που να μη μας γονατίσει, να μας μείνει και κανα φράγκο για κείνη τη σκηνούλα, να πάμε καμιά εκδρομή”, ανταπάντησα.

Το ‘ξερα πως εσαι τσίπης! Τουλάχιστον υποσχέσου μου πως θα μου πάρεις ένα σκουλαρίκι που έχω βάλει στο μάτι”. “Στο υπόσχομαι”, είπα χωρίς να το πολυσκεφτώ, νομίζοντας πως εννοούσε από εκείνα που πουλάνε στους πάγκους στον πεζόδρομο του Θησείου. Που να φανταστώ πως ήθελε ΑΥΤΟ?


Surly singlator on a 24t SRAM


Τέλος πάντων, αφού την ηρέμησα μπορούσα ήσυχος να αφοσιωθώ στην μελέτη και να αποφασίσω τι ήθελα να κάνω. Άλλωστε το “σκουλαρίκι” θα με βόλευε κι εμένα από το να βάζω συνέχει half links και να λερώνομαι.


Surly singlator and Alfine

Επιστροφή στις σκέψεις μου: Έχω τo Alfine εδώ και δυό χρόνια. Έχω πειραματιστεί μαζί του και μ’ αρέσει. Έχει τα καλά του και τα κακά του αλλά δεν ξαναγυρνάω σε εξωτερικές ταχύτητες γιατί, να πω τη μαύρη αλήθεια, το έχω συνηθίσει. Είναι ιδανικό για την πόλη και δεν θα ήθελα κάτι διαφορετικό. Και ναι, θα ζήλευα ένα Rohloff αλλά είναι υπερβολή για μένα, πέραν του κόστους που δεν αντέχεται και των τόσων αλλαγών που φέρνει. Άλλωστε μπορούμε να ζήσουμε με ότι έχουμε και μάλιστα καλά!

Αλλά πάλι σκεφτόμουν πως είναι φορές που το εύρος του δεν μου φτάνει. Θα ‘θελα, κάποιες στιγμές, να πήγαινα και λίγο πιο κάτω, να ‘χα και κανα δυό “κοντές”, να πέφτω στα “χαμηλά”. Και μιας που φέτος ελπίζω να εκδράμω λίγο παραπάνω, να ανεβαίνω κανα βουνό φορτωμένος κι εξαντλημένος, θα μ’ ενδιέφερε περισσότερο να χάσω δυο ταχύτητες “πανω” και να κερδίσω δυό “κάτω”. Βέβαια, με τίποτα δεν θα ήθελα να χάσω το καθημερινό, την πόλη.

Το Alfine μπορούμε να θεωρήσουμε πως αντιστοιχεί περίπου σε μια κασσέτα 11-34 όπου ανάλογα το γρανάζι/δίσκο αλλάζεις το εύρος χρήσης του. Είναι ήσυχο, κάνει “δουλειά” και σε πάει παντού. Το μεγάλο εύρος συνοδεύεται και από μεγάλα σκαλοπάτια (μιας που αυτά τα δυό πάνε μαζί) αλλά πάλι, με 8 ταχύτητες δεν θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά. Άλλωστε κανείς δεν θα αγόραζε ένα φτηνό εσωτερικό χαμπ για επιδόσεις και cadence.

Ο συνδυασμός μπροστινού δίσκου και πίσω γραναζιού μετακινεί το εύρος προς τα πάνω ή προς τα κάτω. Για να καταφέρεις να δεις διαφορά 1 ταχύτητας χρειάζεται να αλλάξεις περίπου 2 δόντια πίσω ή 6 δόντια μπροστά. Όταν μετακινείς το εύρος πιο πάνω τα σκαλοπάτια μεταξύ των σχέσεων “ανοίγουν” επειδή ουσιαστικά πολλαπλασιάζονται ενώ αντίθετα “κλείνουν” όσο πηγαίνεις χαμηλότερα (υποπολλαπλασιάζονται).

Τα γρανάζια που μπορείς να βάλεις είναι από 16 δόντια μέχρι 25 (Alfine, Nexus, Sturmey, SRAM). Από τη “μαμά” προτείνεται δισκοβραχίονας hollowtech με 45άρη ή 39άρη δίσκο (πρόσφατα το βλέπω και με 42άρη που είναι καλύτερη επιλογή). Ο δισκοβραχίονας είναι μια χαρά και δεν σκοπεύω να τον αλλάξω, ούτε βέβαια να φύγω από Hollotewch, ο κόσμος να χαλάσει!

Έχω δοκιμάσει πολλούς συνδυασμούς και ο αγαπημένος εδώ και καιρό είναι 44άρης δίσκος μπροστά και 20άρι γρανάζι πίσω. Για την πόλη δεν χρειάζομαι τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο. Αλλά όταν πέρσυ ανέβηκα τη Ζήρια είδα το Χριστό φαντάρο. Είχα βάλει τον 39άρη δίσκο κι ένα 22άρη γρανάζι πίσω και πάλι δεν έφτανε, ήθελα κάτι ακόμα πιο χαμηλά. Ήθελα αυτήν την ταχύτητα που έχουν πολλά τρεκινγκ/μάουντεν, ήθελα το “grunny”, αυτό που θα μου επέτρεπε ίσα να ανεβαίνω φορτωμένος κι εξαντλημένος, σχεδόν σαν να περπατάω γιατί με κούραζε περισσότερο να κατεβαίνω και να σπρώχνω.


Surly singlator and Alfine

Ένα άλλο πρόβλημα που έχω με τέτοιες εξορμήσεις είναι πως πρέπει την προηγούμενη να αλλάζεις γρανάζι, δίσκο και αλυσίδα. Έχω συνηθίσει το snap ring στο Alfine. Εκεί που έκανα 15 λεπτά να αλλάξω γρανάζι, έχω κατεβάσει το χρόνο στο 5λεπτο. Όμως είναι μανίκι να αλλάζεις και δίσκο και –το χειρότερο– είναι να αλλάζεις ΚΑΙ αλυσίδα! Γίνεσαι χάλια, πλένεις τα χέρια συνέχεια, γλυστράνε οι κρίκοι και γενικά σου βγαίνει η ψυχή για να πας μια εκδρομή και στο γυρισμό άντε να το ξαναγυρίσεις πάλι πίσω!

Σκέφτηκα λοιπόν τι διάβολο θα ήθελα:

  • Θέλω κάποιες φορές το εύρος πιο χαμηλα.
  • Δεν θέλω να χάσω ότι έχω για την πόλη.
  • Θέλω να κρατήσω τον ίδιο δισκοβραχίονα.
  • Δεν θέλω να αλλάζω αλυσίδα (κι αν γίνεται και δίσκο).

Κατ’ αρχήν χρειαζόμουν τα μαθηματικά. Κι ο καλύτερος ποδηλάτης στα μαθηματικά είναι ο θείος Sheldon όπου με έμαθε να χρησιμοποιώ –συχνά– το gear calculator. Έφτιαξα λοιπόν ένα πίνακα με διάφορους συνδυασμούς, από τους οποίους τους περισσότερους τους έχω δοκιμάσει, για να βλέπω το εύρος τους και να τους αξιολογήσω. Χρησιμοποίησα το Gain Ratio πολλαπλασιάζοντας τις τιμές x10 για να είναι αναγνώσιμες και συγκρίσιμες (κι επιπλέον πρόσθεσα και μια τυπική τριπλέτα 24/34/44 για λόγους σύγκρισης καθώς και ταχύτητες με 90rpm).


(Κλικ για να δεις ολόκληρο το φύλλο. Το κόκκινο περίγραμμα δείχνει το ιδανικό εύρος για την πόλη.)

Η αλήθεια ήταν πικρή: για να πάρω κάτι πραγματικά low πρέπει να αλλάξω δίσκο. Όμως ο δισκοβραχίονας (που έχω) έχει 130bcd, όπερ σημαίνει πως ο μικρότερος δίσκος που μπορεί να πάρει είναι 38 δόντια.

Εκεί που άρχισα να πέφτω σε loop έπεσα σε ένα άρθρο που μου έδειξε έναν άλλο δρόμο. Παλιά στις γαλλικές κούρσες χρησιμοποιούσαν ένα δίσκο που τον έλεγαν tripleizer (τριπλιζέ) και που οι αμερικάνοι τον έλεγαν triplizer (τριπλάηζερ). Αυτός είχε προεκτάσεις για να “κρεμάσεις” πάνω του ένα μικρότερο δίσκο. Έτσι, έπαιρναν τα κουρσάκια με τα διπλά “ταψιά” και άλλαζαν τον μικρότερο δίσκο με έναν τέτοιο, αποκτώντας από διπλό έναν τριπλό δίσκοβραχίονα (γι’ αυτό και τ’ ονόμασαν έτσι).


Triplizer Chainring

Έφαγα τον παγκόσμιο ιστό αλλά τέτοιοι δίσκοι δεν υπάρχουν πια κι όσους βρήκα στο ebay τους πούλαγαν NOS σε τιμές τρελές! Πέτυχα όμως μια εναλλακτική λύση. Ένας 38άρης Thorn που είχε παρόμοια σχεδίαση με το triplizer και μπορούσες να βάλεις επάνω κάποιο δίσκο mountain 74bcd.

Έτσι η ιδέα άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά: Αν είχα ένα ένα τέτοιο θα μπορούσα να έχω ένα διπλό δίσκο μπροστά. Πίσω θα έχω την επιλογή να αλλάζω δυό γρανάζια με τόσα δόντια διαφορά μεταξύ τους όση η διαφορά μεταξύ των δίσκων ώστε να κρατάω την ίδια αλυσίδα. Όταν θα πηγαίνω εκδρομή απλά θα αλλάζω ένα μεγάλο γρανάζι πίσω! Φαινόταν καλό σαν ιδέα κι αποφάσισα να την υλοποιήσω.

Αφού ο δίσκος αυτός ήταν 38άρης έπρεπε να διαλέξω τον “μικρό”. Βρήκα έναν με 32 δόντια. Μικρότερος δεν γινόταν γιατί αφενός ήδη ήμουν χαμηλότερα από τα όρια του χαμπ που δίνει η Shimano, αφετέρου τα δόντια πίσω δεν έπρεπε να έχουν διαφορά μεγαλύτερη από 6 γιατί θα έχανα το εύρος της πόλης που με βόλευε. Επιπλέον μικρότερος από 32 δόντια καθιστούσε άχρηστο το χαμπ στο να κυκλοφορεί στο δρόμο σε κανονικές συνθήκες και δεν θα κέρδιζα τίποτα χαμηλότερα.


Thorn adaptor 38t ring 130bcd with a 32t ring 74bcd

Ένα άλλο πρόβλημα είναι το chainline. Ο Νόμος του Θεού των ποδηλατολάγνων wannabe μηχανικών λέει:

  • Μέχρι ένα χιλιοστό διαφορά είσαι “ΚΟΛΟΣΣΟΣ!”
  • Μέχρι δυό χιλιοστά, “Μια χαρά μεγάλε! Ντύσου, πλύσου, φύγαμε!”
  • Από τρία χιλιοστά και πάνω δεν έγινε και τίποτα αλλά “ρε συ, ΝΤΡΟΠΗ!”

Ξαναγυρνάω πάλι στο Alfine. Στο σχέδιο φαίνεται το σχήμα του και το chainline: 41,8 mm το “επίσημο”. Εδώ παίζει ρόλο και το τι γρανάζι θα βάλεις. Τα γρανάζια έχουν “πιατάρισμα”. Shimano, Sturmey έχουν 2,5mm ενώ τα SRAM έχουν 3mm. Αποφάσισα: 24άρι SRAM και ανάποδα 18άρι ή 19άρι STURMEY ARCHER. Η διαφορά στα 5 δόντια ενώ το chain line θα έπαιζε πλέον στα 41mm και στα 46,5mm. Το ένα δόντι διαφορά θα το μάζευε το “σκουλαρίκι” (για να δικαιολογήσει και την πρακτικότητά του πέραν της αισθητικής).


Alfine Chain Line

Πριν κάνω οτιδήποτε κάθισα στο Photoshop. Η κατάσταση με τον δισκοβραχίονα ήταν η ακόλουθη:


Front Chain Line A

Ήμουνα στα 42,5mm με τον μονό δίσκο κι έπρεπε από κάπου να βρω λίγα χιλιοστά να “παίξω”. Τότε έπεσα τυχαία σ’ ένα άλλο άρθρο για τις Hollowtech και έμαθα το φοβερό μυστικό της Shimano: Όλες οι hollowtech ΔΕΝ είναι ίδιες!

Hollowtech secret!

Κατά καιρούς όλο και κάποιος ασχολείται με το να αλλάξει ή να βάλει hollowtech κι άλλος έχει spacers, άλλος δεν έχει, άλλος έχει αλλά δεν βάζει, κανείς δεν μπορεί να πει κάτι με σιγουριά. Το λοιπόν υπάρχουν ΔΥΟ hollowtech, αυτή που η shimano χαρακτηρίζει σαν ROAD κι εκείνη που χαρακτηρίζει σαν MOUNTAIN. Είναι σχεδιαστικά ΙΔΙΕΣ με μια μικρή (αλλά σημαντική) διαφορά: τα ποτήρια της ROAD είναι ΕΝΑ χιλιοστό μεγαλύτερα από της MOUNTAIN. Τα ρουλεμάν όμως είναι ακριβώς ίδια! Η Road έρχεται για setup όπου υπάρχει ένας δίσκος με μικρό chainline και -συνήθως- μικρό άξονα δισκοβραχίονα (110mm) ενώ η Mountain για τριπλό δίσκο και μεγάλους άξονες. Στη φωτό ένα ποτήρι από Road κι ένα από Mountain.




A road and a mountain BB cup side by side

Ωραία λοιπόν! Αν αντικαθιστούσα τα ποτήρια της Road με αυτά από Mountain τότε θα κέρδιζα 2mm όπου με ένα spacer (2,5mm) θα άνοιγα το chainline μπροστά και θα ήμουνα άρχοντας! Δεύτερο σχήμα λοιπόν με αυτό που ήθελα να κάνω:


Front Chain Line B

Η απόσταση μεταξύ των δίσκων είναι 4mm (περίπου) μαζί με 2mm το παχος του δίσκου μας δίνει 6mm διαφορά chainline. Έτσι οι δίσκοι μπροστά θα είχαν chainline 46mm και 40mm! Δηλαδή όλα θα πήγαιναν παραπάνω από καλά και θα ανήκα στην κατηγορία “ΚΟΛΟΣΣΟΣ”!

Όμως στη ζωή δεν πάνε όλα “τόσο καλά”…

Όταν λοιπόν άρχισα το ξεμοντάρισμα και τις δοκιμές ανακάλυψα κάτι που το ‘βλεπα από την αρχή πως δεν “πάει”, αλλά το άφηνα. Ο βραχίονας έχει ένα “δόντι” ώστε να “κάθεται” πάνω του ο -μονός- δίσκος. Ο Thorn (που προφανώς δεν είχε φτιαχτεί για να είναι μονός) έβρισκε στο δόντι με αποτέλεσμα να είναι ΔΥΟ ολόκληρα χιλιοστά πιο μέσα. Αυτό με τη σειρά του ήταν κατάσταση “ντόμινο”! Ο μικρός δίσκος “έγλυφε” το ψαλίδι, το chainline στην κατάσταση “ΝΤΡΟΠΗ ΡΕ!”, ακόμα και οι βίδες έμοιαζαν… κοντές πια! Άλλωστε αυτά τα δυό χιλιοστά ήταν ότι είχα “κερδίσει” με τα ποτήρια της μεσαίας τριβής. Τώρα ήταν σαν να ξαναγυρνούσα από την αρχή…


Στη φωτό έχω βάλει ένα αποστάτη μεταξύ του δίσκου και του βραχίονα γιατί πίσω από τον αποστάτη είναι το επίμαχο “δόντι” που δεν φαίνεται μιας και το κρύβω από ντροπή…

Πρώτη σκέψη, να βρω ένα τροχό και να κάνω τον οδοντογιατρό “ξυρίζοντας” τα “δόντια” του βραχίονα. Αλλά κόλωσα γιατί δεν ξέρω πόσο επηρεάζεται η αντοχή του και -το κυριότερο- δεν μπορώ να το κάνω έτσι που να είναι ίσιος και στις 5 πλευρές και φοβήθηκα πως θα έχανε σε στιβαρότητα. Παραμένει όμως σαν επιλογή.

Δεύτερη σκέψη να βάλω ακόμα ένα spacer στη hollotech ώστε να κερδίσω 2,5mm ακόμα. Δυστυχώς ο άξονας είναι 110mm. Ήδη έχω φάει 0,5mm, αν βαλω 2,5 ακόμα πάμε στα 3mm διαφορά. Μέχρι 1,5mm εντάξει αλλά παραπάνω δεν το διακινδύνευα. Όμως μόνο από εκεί μπορούσα να “φάω” κάτιτις.

Έφαγα τον κόσμο κι ανακάλυψα πως ο -γνωστός- Columbus έχει ήδη ανακαλύψει την Αμερική αλλά και τους αποστάτες STURMEY που έχουν ίδιο μεγεθος με τα spacer των hollowtech αλλά έχουν 1,7mm πάχος. Αν δηλαδή αντικαθιστούσα το 2,5mm spacer με δυό Sturmey θα είχα 3,5mm, δηλαδή θα κέρδιζα 1mm και η διαφορά στον άξονα δεν θα ήταν πάνω από 1,5mm συνολικά. Κάτι είναι κι αυτό. Πάμε για καινούργιο σχέδιο στο photoshop:


Front Chain Line C

Μπροστά βγαίνει 45mm & 39mm, πίσω έχουμε 46,5mm & 41mm, η διαφορά δεν υπερβαίνει τα δυό χιλιοστά και εντάσσομαι αυτόματα στην κατηγορία: “Μια χαρά μεγάλε! Ντύσου, πλύσου, φύγαμε!” κι όλα αυτά χωρίς να αλλάζω αλυσίδα/δίσκους.


Thorn adaptor 38t ring 130bcd with a 32t ring 74bcd

Επειδή όμως δεν έχω ακόμα τους αποστάτες της Sturmey κι επειδή είμαι και ανυπόμονος άνθρωπος έχω μια -προσωρινή- εναλλακτικη: να βάλω -για λίγο- το ποτήρι της road στην πλευρά των δίσκων, όπου -όπως είπαμε- είναι ένα χιλιοστό μεγαλύτερο (παρέα με το 2,5mm spacer). Προσωρινά τουλάχιστον θα ‘χουμε διαφορετικά ποτήρια αλλά οι υπολογισμοί είναι ίδιοι.


DS shimano road BB cup, NDS hope mountain BB cup

Έτοιμη η Molly με το διπλό μπροστά. Όλα φαίνεται να πήγαν καλά ΕΚΤΟΣ από αυτές εδώ τις βίδες όπου είναι πολύ κοντές και τις φοβήθηκα. Αλλά άντε να βρεις μακρύτερες. Βρήκα κάτι μεγάλες 15mm. Αλλά δεν ήθελε πάνω από 13mm. Και να που δεν γλύτωσα τον τροχό και το “φάγωμα” και να δω πότε θα με πετάξουν έξω από αυτή τη χώρα.


Short ring screw were replaced with 12mm

Αυτές όμως οι βίδες έχουν “μανίκια” δηλαδή έχουν κι εξωτερικές βίδες οι οποίες δεν μπορούσαν να τροχιστούν όσο έπρεπε γιατί έχανα τις “βόλτες” οπότε άφησα τις κοντές εξωτερικές. Θ’ αντέξει… ελπίζω… ρε παιδιά, με καταλαβαίνει κανείς ή απλά χαζεύετε τις φωτογραφίες?


Lots of screws and sleeves

Τέλειωσα γύρω στις 3.30 το πρωί της Κυριακής.
– “Μωρό μου πως σου φαίνεται?”, ρώτησα τη Molly.
– “Συγχαρητήρια!”, απάντησε, “άντε, που θα πάει, μπορεί -αν είσαι λίγο τυχερός- του χρόνου να ανακαλύψεις το… ντεραγιέ!

ΚΡΥΑΔΕΣ!!!


Bike porn!

Κάμποσες ώρες μετά ξύπνησα, είδα τον ήλιο, φούσκωσα τα big apples και ξεκίνησα για test ride με το 34Χ24. Σε ανοιχτούς δρόμους κοίταζα συχνά το κοντέρ. Ποδηλατούσα μόνο όταν η ταχύτητα έπεφτε στα 25 χιλιόμετρα γιατί κάπου κοντά στα 30 μοιάζεις σαν χάμστερ σε ρόδα. Το παίρνεις απόφαση και ρολάρεις ανέμελα δεξιά, ακολουθώντας μικρότερους δρόμους για να απολαύσεις τον πρωινό ήλιο, κάνοντας -ίσως- την πιο ξεκούραστη βόλτα ever!


The outer view

Κατά τα άλλα όλα καλά αλλά για να βρω μια ανηφόρα της προκοπής έφτασα μέχρι την Άνω Βούλα. Ναι, ήμουν όσο χαμηλά σκόπευα να φτάσω. Αν δεν είχα ξενυχτήσει και ξεκινούσα πιο νωρίς θα συνέχιζα μεχρι πιο “μέσα” αλλά τ’ άφησα για την επόμενη φορά. Γύρισα και κατάλαβα πως τίποτα δεν ανατινάχτηκε ενώ ο κόσμος συνέχισε την δικιά του πορεία προς την αμαρτία, όσο εγώ αθώα και ανέμελα τριγύριζα στις γειτονιές.

Να πω βέβαια την αλήθεια, όλο αυτό ήταν περισσότερο μια άσκηση παρά μια λύση. Ήθελα απλά να βρω ένα τρόπο να έχω εύκολα μια δεύτερη επιλογή για τις δύσκολες εκδρομές χωρίς να χάσω την ευχρηστία της πόλης και βέβαια ήθελα να κλειστώ με μπύρες και να μαστορέψω μερικά βροχερά βράδια.


Double Chainring

ΥΓ: Να μπορούσα –λέει– να φτιάξω κι ένα διπλό γρανάζι για πίσω σαν το Dingle Cog να μην μου χαλάει το μανικιούρ από το snap ring…

Advertisements

Leave a Message

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s