Ποδηλατόδρομος & Πεζόδρομος

Ποδηλατόδρομος
Πολιτική & Ποδήλατο κ στη Μ. Βρετανία [fotolink]

Όποιος έχει ταξιδέψει σε πόλεις της Ευρώπης αισθάνεται πολύ φτωχός, είτε σαν ποδηλάτης, είτε σαν πεζός. Υπάρχουν παντού ποδηλατόδρομοι και πεζοδρόμοι, τα πεζοδρόμια είναι μεγάλα και η κυκλοφορία γενικότερα είναι έτσι που να δίνει προτεραιότητα στον πεζό, στον ποδηλάτη, στους ΑΜΕΑ, ενώ τα ΜΜΕ υπάρχουν κυριολεκτικά παντού. Οποιαδήποτε σύγκριση με την Αθήνα είναι ατυχέστατη. Πέρα από τις υποδομές υπάρχει και η αντίστοιχη νοοτροπία, κάτι που σε κάνει να ντρέπεσαι για τον τόπο που ζεις. Στην επόμενη φωτογραφία φαίνεται ο ποδηλατόδρομος της Στοκχόλμης ο οποίος είναι φυσικά ανοιχτός, τα αυτοκίνητα έχουν παρκάρει εκεί που πρέπει και δεν εμποδίζουν την διέλευση των ποδηλάτων (ή των πεζών).

Ποδηλατόδρομος
Ποδηλατόδρομος στη Στοκχόλμη [fotolink]

Τα τελευταία χρόνια, με την αύξηση των ποδηλάτων και το «κίνημα» που αναπτύσσεται για την «πράσινη» ανάπτυξη, υπάρχει πίεση στην πολιτεία για την δημιουργία ποδηλατοδρόμων. Προσπάθειες γίνονται αποσπασματικές που καταλήγουν –σχεδόν πάντα– στο κενό. Κι αν σε μια επαρχιακή πόλη μπορούν κάποιες παρεμβάσεις να αλλάξουν προς το καλύτερο την ζωή των κατοίκων, στην Αθήνα (και σε μεγάλα ελληνικά αστικά κέντρα) είναι καταδικασμένες να αποτύχουν. Τι αν η Θεσσαλονίκη έχει μια όμορφη παραλία και είναι σαφώς πιο φιλική στους ποδηλάτες? Θαυμάστε αυτόν τον ποδηλατόδρομο όπου τα μηχανάκια συνηθίζουν να τον χρησιμοποιούν ενώ θα έλεγα πως είναι επικίνδυνος για τους ποδηλάτες.

Ποδηλατόδρομος
Ποδηλατόδρομος στη Θεσ/κη [fotolink]

«Απουσιάζει η κατάλληλη νομοθεσία, τα κονδύλια είναι ελλιπή, η πολιτική βούληση είναι διστακτική και κάνει διαρκώς “εκπτώσεις” στις προδιαγραφές των ποδηλατοδρόμων για να εξευμενίσει τους κατοίκους που γκρινιάζουν. Παράλληλα οι οδηγοί δεν επιδεικνύουν σεβασμό και αναγκαζόμαστε να σχεδιάζουμε ποδηλατοδρόμους στα πεζοδρόμια ή να εγκαθιστούμε κολωνάκια τα οποία συχνά είναι ακόμη πιο επικίνδυνα» αναφέρει ο κ. Θάνος Βλαστός, καθηγητής της Σχολής Αγρονόμων Τοπογράφων του ΕΜΠ και επιστημονικός υπεύθυνος της Μονάδας Βιώσιμης Κινητικότητας του ΕΜΠ. «Αν ζούσαμε στην Ελβετία, ο ποδηλατόδρομος θα κόστιζε ελάχιστα: θα σχεδιάζαμε απλώς μια λευκή γραμμή και… όλοι θα τον σέβονταν!». [Διαβάστε ολόκληρο το σχετικό άρθρο του Βήματος]

Έτσι, ως μόνη λύση μένει να φτιάχνουμε ποδηλατόδρομους σαν αυτό της παρακάτω φωτογραφίας που βρίσκεται στην Λάρισσα. Πράγματι είναι ιδανικός, υπάρχουν δέντρα και φυσικά εμπόδια που διαχωρίζουν τον ποδηλατόδρομο κι έτσι εμποδίζεται ο οδηγός μηχανοκίνητου οχήματος να τον χρησιμοποιήσει. Επιπλέον ο ποδηλάτης είναι ασφαλής.

Ποδηλατόδρομος
Ποδηλατόδρομος στη Λάρισσα [fotolink]

Δυστυχώς στην Αθήνα τα πράγματα δεν είναι εύκολα. Οι δρόμοι είναι στενοί γι’ αυτό και οι ποδηλατόδρομοι δεν είναι τίποτα άλλο από μια πραγματικά στενή λωρίδα η οποία, έτσι όπως είναι η ρυμοτομία, μπλοκάρεται από παντού, όπως για παραδειγμα βλέπεται στην παρακάτω φωτογραφία του ποδηλατόδρομου της Δάφνης (στο βάθος διακρίνεται βέβαια το κλασσικό παρκαρισμένο αυτοκίνητο).

Ποδηλατόδρομος
Ποδηλατόδρομος στη Δάφνη [fotolink]

Μέσα σ’ όλα αυτά υπάρχουν και οι πραγματικά γάιδαροι. Όλοι αυτοί που με τον ένα ή άλλο τρόπο σου κάνουν τη ζωή δύσκολη και οι οποίοι, όχι μόνο τον ποδηλατόδρομο δεν σέβονται αλλά ούτε πεζούς, ούτε τους ΑΜΕΑ. Κι είναι ν’ αναρωτιέσαι, υπάρχει λύση? Πρέπει να φτιαχτούν κι άλλοι ποδηλατόδρομοι? Μήπως να περάσουμε ξανά από εξετάσεις οδηγού? Ή να καλούμε την αστυνομία? Μήπως να προχωράμε στην αυτοδικία? Ή μήπως να γίνουμε γραφικοί κολλώντας αυτοκόλλητα?

Ποδηλατόδρομος
Ποδηλατόδρομος και Γάϊδαροι [fotolink]

Όσο κι αν προσπαθήσουμε τίποτα από όλα αυτά δεν πρόκειται να μεταμορφώσει ριζικά τη ζωή μας. Ο λόγος είναι πως η Αθήνα (κι επιμένω σ’ αυτήν γιατί εδώ βρίσκεται ο γόρδιος δεσμός) έχει φτιαχτεί με τέτοιο τρόπο που ΕΠΗΞΕ από μηχανοκίνητα οχήματα. Δεν φταίνε οι υποδομές αλλά ο λόγος και ο τρόπος που αυτές πραγματοποιούνται. Και διευκρινίζω:

Τα πεζοδρόμια είναι μικρά και στενά οπότε οι πεζοί ΟΥΤΩΣ ή ΑΛΛΩΣ έχουν πρόβλημα. Τα αυτοκίνητα είναι πολλά (συνέπεια μιας νεοελληνικής κουλτούρας) άρα ΚΑΙ οι αυτοκινητιστές έχουν πρόβλημα. Ανάμεσα σ’ αυτούς τους δυό θα υπερισχύσει ο αυτοκινητιστής. Είναι θέμα ισχύος, όπως ακριβώς συμβαίνει σε μια ζούγκλα. Αν για παράδειγμα τελειώσει ο χώρος πάρκινγκ, το αυτοκίνητο θα καταλάβει πρώτα τον ποδηλατόδρομο (εάν υπάρχει) και κατόπιν το πεζοδρόμιο δίπλα στον δρόμο του. Το ίδιο συμβαίνει και με τα μηχανάκια βέβαια.

Ποδηλατόδρομος
Ποδηλατόδρομος και Γάϊδαροι [fotolink]

Το συμπέρασμα είναι πως ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να παλεύουμε για ποδηλατόδρομους! ΟΧΙ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΟΥΣ στην Αθήνα, τουλάχιστον με τον τρόπο που υλοποιούνται! Κατεβάζοντας τον ποδηλατόδρομο δίπλα στον δρόμο αυτός είναι σίγουρα πως θα χρησιμοποιηθεί από τις υπόλοιπες ισχυρότερες ομάδες, όπως ακριβώς συμβαίνει με τους πεζούς και τα πεζοδρόμια. Και τούτο γιατί στην Ελλάδα ο δρόμος θεωρείται ηθικό ΔΙΚΑΙΩΜΑ του αυτοκινήτου ενώ οι ασθενέστερες ομάδες (πεζοί) μπορούν μόνον να τον διασχίζουν με μεγάλη προσοχή. Αυτό υπάρχει, αυτό συμβαίνει και αυτό ΔΕΝ αλλάζει εύκολα. Αφαιρώντας ένα κομμάτι από τον δρόμο (όπως για παράδειγμα έκανε το ΤΡΑΜ) εξαγριώνεις τον αυτοκινητιστή, τον στρέφεις εναντίον σου. Δεν θα κάτσω να αναλύσω τους λόγους περισσότερο ούτε βέβαια θα ισχυριστώ πως είναι σωστό, λέω πως ΑΥΤΟ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ.

πεζόδρομος
Πεζόδρομος σε σχέδιο 3D [fotolink]

Τι άλλο θα μπορούσε να γίνει? Στο μυαλό μου υπάρχει μόνο μια ιδέα, τουλάχιστον για την Αθήνα. Να αλλάξει η θεώρηση για τον ποδηλάτη. ΜΗΝ κατεβάσεις τον ποδηλάτη στον δρόμο γιατί ΔΕΝ είναι εκεί η θέση του. ΔΕΝ αποτελεί υποσύνολο μιας μηχανοκίνητης κουλτούρας. Η θέση του είναι ΔΙΠΛΑ στους πεζούς άρα ΑΝΕΒΑΣΕ τον στο πεζοδρόμιο. Ο ποδηλάτης και ο πεζός μπορεί να συνυπάρξουν αρμονικά παρόλο που ακόμα κι εδώ υπάρχει η σχέση του ισχυρότερου (ποδηλάτη) και πιο αδύναμου (πεζός). Όμως η συνύπαρξή τους έχει οφέλη και για τους δυό και δεν υπάρχει περίπτωση να οικειοποιηθεί ο ένας το χώρο του άλλου. Μα κι αν ακόμα αυτό γίνει θα είναι στιγμιαίο και με μηδενικές επιπτώσεις.

πεζόδρομος
Πεζόδρομος στη Ν. Μάκρη [fotolink]

Όμως αν ανεβάσουμε τον ποδηλάτη στα ήδη στενά πεζοδρόμια δεν στερούμε χώρο από τους πεζούς? Φυσικά αλλά δεν τον ανεβάζουμε απλά, αλλάζουμε συνολική θεώρηση για την κίνηση. Δεν πρέπει να διευκολύνουμε τους ΠΑΝΤΕΣ, δεν μπορούμε και δεν γίνεται, δεν χωράμε όλοι σε ήδη στενούς δρόμους. Μας μένει ΜΟΝΟΝ μια εφικτή λύση, Η ΠΕΖΟΔΡΟΜΗΣΗ. Ας αφήσουμε τους δρόμους στα αυτοκίνητα αλλά όχι ΟΛΟΥΣ κι ας κρατήσουμε μερικούς για μας τους υπόλοιπους.

πεζόδρομος
Πεζόδρομος στην Άμφισσα [fotolink]

Δεν χρειάζεται να φτιάχνουμε γιγαντιαίους ποδηλατόδρομους μισής λωρίδας που καταπατώνται συνέχεια, είναι στενοί, μας κατεβάζουν στον δρόμο, είναι επικίνδυνοι και ακριβοί και τελικά κανείς δεν σέβεται. Μπορούμε απλά να πεζοδρομήσουμε έναν ολόκληρο δρόμο. Δεν χρειάζεται βέβαια να είναι ο κεντρικός δρόμος, μπορεί κάλλιστα να είναι ο πρώτος ή δεύτερος παράλληλός του αλλά ας είναι ΕΝΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ ΠΕΖΟΔΡΟΜΟΣ. Με αυτόν τον τρόπο δίνεις ανάσα κατ’ αρχήν στους πεζούς. Το χρειάζονται, είναι ανάγκη να ‘χουν κι οι πεζοί μια διέξοδο. Στον ίδιο πεζόδρομο ΧΩΡΟΥΝ και οι ποδηλάτες. Μπορούν πάλι να έχουν μια στενή λωρίδα εάν θέλουμε να οριοθετηθούν αλλά μπορεί και όχι. Τα ποδήλατα μπορεί να πηγαίνουν είτε αργά είτε γρήγορα αλλά σίγουρα θα πηγαίνουν ασφαλέστερα. Άλλωστε είναι πολύ καλύτερα να έχεις δίπλα σου πεζούς παρά αυτοκίνητα.

πεζόδρομος
Πεζόδρομος Διονυσίου Αρεοπαγίτου [fotolink]

Και προφανώς ο πεζόδρομος, ούτε εύκολος είναι, ούτε πανάκεια. Είναι όμως κάτι που γίνεται, που μπορείς να το ξεκινήσεις εύκολα, που βολεύει και συσπειρώνει πολλές αδύναμες πληθυσμιακές ομάδες, που δίνει ελπίδα στα παιδιά, που βολεύει ποδηλάτες και ρόλλερς και που όλοι αυτοί σ’ ένα πεζόδρομο νιώθουν ισχυροί ενώ ο μηχανοκίνητος γνωρίζει πως ΔΕΝ είναι δικός του από θέση, παρόλο που κι αυτόν θα προσπαθήσει να καταλάβει αλλά σίγουρα περισσότερο δύσκολα από έναν αφύλακτο στενό ποδηλατόδρομο. Επιπλέον οι πεζόδρομοι έχουν ήδη ως “φυσικά” σύνορα τα ίδια τα σπίτια στις πλευρές τους, μένει μόνο να διαφυλάξεις τις διασταυρώσεις και τα περάσματα. Βέβαια, ειδικός δεν είμαι κι ίσως να κάνω λάθος… μα θα ‘ταν όμορφο να υπήρχαν πολλοί πεζόδρομοι σε μια πόλη σαν την Αθήνα.

Advertisements

Leave a Message

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s